Seyyid el-Mücahid Konferansı Kapsamında: Usul Alimlerine Göre Kitab’ın Haber-i Vahid ile Neshedilmesini Ele Alan Bir Çalışma

Necef-i Eşref İlim Havzası'ndan Araştırmacı Şeyh Mühenned el-Ukabî, "Seyyid el-Mücahid (k.s.) ve İlmi Mirası" konferansının ikinci gün etkinlikleri kapsamında "(Seyyid el-Mücahid Örneğinde) Usul Alimlerine Göre Kitab’ın Haber-i Vahid ile Neshi" başlıklı bir araştırma sundu.

Organizasyon: Konferans; Mukaddes Türbe Mirası Yaşatma Yüksek Kurulu’na bağlı Şeyh Tusi Araştırma ve Tahkik Merkezi tarafından, Kültür ve Düşünce İşleri Bölümü’ne bağlı Yazma Eserleri Görüntüleme ve Kataloglama Merkezi iş birliğiyle düzenlenmekte olup iki gün sürmektedir.

Araştırmanın İçeriği: Araştırma özetinde şu ifadelere yer verildi: "Tefsir ve Kur'an ilimleri ehli gibi Usul alimleri (Fıkıh Usulcüleri) de nesih konusuna önem vermişlerdir. Şer'i hükmün delillendirilmesi ve teşri (yasama) açısından taşıdığı önem nedeniyle; neshin manası, vuku bulup bulmadığı (gerçekleşip gerçekleşmediği), Tahsis ile farkı, Beda ile farkı ve bu konuyla ilgili her şey onların önemli usul araştırmaları arasında yer almıştır."

Temel Soru: Şeyh el-Ukabî araştırmanın kapsamını şöyle özetledi: "Elimizdeki bu çalışma; Kur'an-ı Kerim'in Haber-i Vahid (Tek kanallı rivayet) ile neshedilmesinin imkanı üzerine özet bir araştırmadır. Kur'an'ın Kur'an ile veya Haber-i Mütevatir ile neshedildiği gibi, Haber-i Vahid ile de neshedilmesi gerçekleşir mi gerçekleşmez mi?"

Araştırmanın Bölümleri ve Metodoloji: Araştırmacı bu muhtasar çalışmada öncelikle Seyyid el-Mücahid'in (k.s.) kısa bir biyografisine yer verdi. Ardından şu konulara değindi:

• Birinci Bölüm: Nesih hakkında kısa bir sunum, tanımı, vuku bulması, Tahsis ile farkı, Beda ile farkı ve her konunun içerdiği özet deliller.

• İkinci Bölüm: Haber-i Vahid, tanımı, Haber-i Mütevatir ile farkı ve hüccet (delil) oluşuna dair kanıtlar.

• Üçüncü Bölüm: Neshin gerçekleştiğini savunanların delillerinin sunulması ve bunlara verilen cevaplar ile bunu reddedenlerin delilleri. Sonuç olarak neshin vuku bulmadığı görüşüne varılmıştır.

Seyyid el-Mücahid'in (k.s.) Metodu: Çalışmada, Seyyid el-Mücahid'in (k.s.) araştırmanın ana başlıklarını ortaya koyarken izlediği metodoloji dikkate alınmıştır. O, bir görüşü ortaya atıp onu kendinden öncekilerin metinleriyle destekler ya da kendinden önceki bir alimin metnini doğrudan sunarak yorum yapmadan bununla yetinir. Araştırmacı, Seyyid el-Mücahid'in Usul alanındaki iki eseri olan "Mefatîhu'l-Usûl" ve "el-Vesâilu'l-Hâiriyye" kitaplarını temel almıştır.