Araştırmacı Vinay Khetia tarafından sunulan Kanada menşeli bir ilmi çalışma; Şeyh Tusi'nin (k.s.) "Misbahu'l-Müteheccid" kitabının, halk ve alimler nezdinde bir yaşam tarzı oluşturulmasına (terbiye edilmesine) katkı sağladığını ortaya koydu.
Sunumun Bağlamı: Bu tespit; Necef-i Eşref İlim Havzası'nın kuruluşunun bininci yıldönümünü (milenyumunu) anmak amacıyla düzenlenen Birinci İlmi Hazırlık Konferansı'nın kapanış oturumunda, Khetia'nın sunduğu "Şeyh Tusi'nin Misbahu'l-Müteheccid'i ve Şii İlmi Mirasındaki Etkisi" başlıklı bilimsel araştırma aracılığıyla yapıldı.
Organizasyon: Konferans; Mukaddes Hz. Abbas (a.s.) Türbesi Mirası Yaşatma Yüksek Kurulu'na bağlı Şeyh Tusi Çalışmalar ve Tahkik Merkezi tarafından; El-Kefil Üniversitesi ve Toronto Şii Araştırmaları Enstitüsü işbirliğiyle; "Necef-i Eşref Havzası: 1000 Yıldır Süren Bağış" sloganıyla ve "İslami ve Batı Düşüncesinde Şeyh Tusi'nin Mirası: Çağdaş Yaklaşımlar" başlığıyla El-Kefil Üniversitesi'nde düzenlenmektedir.
Araştırmanın Özeti ve Karşılaştırma: Araştırma özetinde şu ifadelere yer verildi: "Her ikisi de Şeyh Tusi tarafından telif edilen 'Misbahu'l-Müteheccid ve Silahu'l-Muteabbid' ile onun özeti olan 'Muhtasaru'l-Misbah', en eski dua kitaplarından sayılmaktadır. (Ağa Buzurg-i) Tahrani bunları, On İki İmam Şiiliğinin kuruluş dönemine ait dua asılları (temel kaynakları) türünden olarak nitelendirmiştir. Şiilerin ibadet hayatındaki bu metnin önemi; daha sonraki bir çalışma olan ve Şii camiasındaki ibadet uygulamaları için temel referans haline gelen Şeyh Abbas Kummi'nin 'Mefatihu'l-Cinan' kitabıyla kıyaslanabilir."
Yaşam Tarzına Etkisi: Khetia şunları açıkladı: "Şeyh Tusi'nin Misbahu'l-Müteheccid'i; Şii takvasına dair özel bir vizyonun billurlaşmasına ve hem halk hem de alimler nezdinde; saatlere, günlere ve aylara göre düzenlenmiş dindar bir yaşam tarzının terbiye edilmesine açıkça katkıda bulunmuştur."
Çalışmanın Hedefleri: Khetia sözlerine şunları ekledi: "Çalışma, Tusi'nin 'Misbah'ı ile bağlantılı iki temel yönü araştırmayı amaçlamaktadır:
Birincisi: Bu metnin rivayeti, intikali ve el yazmaları açısından tarih boyunca nasıl karşılandığının incelenmesi. Bu inceleme aracılığıyla çalışma; telif edildiği çağdan Safevi dönemine kadar uzanan süreçte Misbah ile ilişkilendirilen çok sayıdaki erken dönem icazet ve haşiyelerde, onun kurucu mirasının ne kadar net bir şekilde (görüldüğünü anlatmaya) çalışmaktadır. Bu durum, birbirini takip eden Şii alimlerin bu metne verdiği büyük önemi ve güvenilir konumu göstermektedir."
relatedinner "İkincisi: Metnin içerdiği öne çıkan bazı konuların açıklığa kavuşturulmasıdır. Bunların başında; Yüce Allah'a ibadet ile On Dört Masum'a (a.s.) sevgi ve velayet gösterme arasındaki ibadet dengesi gelmektedir. Misbah'ın satır aralarına yayılmış çeşitli ibadet uygulamaları ile konular arasındaki bu hassas örgü, takip eden bin yıl boyunca Şii ibadet hayatının şekillenmesinde somut bir etkiye işaret etmektedir."







